Δεν είναι όλα τα μουσεία φτιαγμένα για να σε πάνε πίσω στον χρόνο. Κάποια σε φέρνουν αντιμέτωπο μαζί του. Το Μουσείο της Σωτηρίας ανήκει σε αυτά.

Στεγασμένο στο Στρατιωτικό Περίπτερο του Νοσοκομείου Σωτηρία, ένα διατηρητέο κτίσμα του 1913, το μουσείο γεννιέται μέσα από μια ιστορία που δεν ωραιοποιείται. Το κτίριο χτίστηκε την εποχή του Ελευθερίου Βενιζέλου, με χρήματα από έρανο Ομογενών για τους Βαλκανικούς Πολέμους, για να φιλοξενήσει τραυματισμένους στρατιώτες και τις οικογένειές τους. Λίγα χρόνια αργότερα, έγινε καταφύγιο για ασθενείς χαμηλού εισοδήματος και, τελικά, ένας από τους πιο εμβληματικούς χώρους του ελληνικού αντιφυματικού αγώνα.

Εδώ, η φυματίωση δεν παρουσιάζεται ως στατιστικό στοιχείο, αλλά ως καθημερινότητα. Ως αναμονή, φόβος, επιστήμη σε εξέλιξη και ανθρώπινη αντοχή. Από το 1969, όταν το περίπτερο έπαψε να λειτουργεί ως σανατοριακός χώρος, η μνήμη παρέμεινε. Και το 2022–2024, με την πλήρη αποκατάσταση του κτιρίου στην αρχική του μορφή, βρήκε επιτέλους τον χώρο να ειπωθεί σωστά.

Η μόνιμη έκθεση του Μουσείου Σωτηρία αναπτύσσεται σε εννέα θεματικές ενότητες που αφηγούνται, με καθαρή και σύγχρονη ματιά, την ιστορία του Σανατορίου–Νοσοκομείου και του αγώνα ενάντια στη φυματίωση στην Ελλάδα.

Ιατρικά μηχανήματα, εργαλεία, αρχειακά έγγραφα, φωτογραφίες, έντυπα, προσωπικά αντικείμενα και τεκμήρια καθημερινής ζωής συνθέτουν μια αφήγηση που ισορροπεί ανάμεσα στην επιστήμη και τον άνθρωπο.

Το Μουσείο της Σωτηρίας δεν λειτουργεί ως μνημείο του παρελθόντος. Είναι ένας ζωντανός χώρος μνήμης, γνώσης και κατανόησης. Ένας τόπος που θυμίζει ότι η Ιστορία της Υγείας είναι πάντα και Ιστορία της κοινωνίας. Και ότι, κάποιες φορές, η μεγαλύτερη μάχη δίνεται σιωπηλά — πίσω από πόρτες θαλάμων.

πηγή κειμένου – εικόνων: μουσείο σωτηρία